تو قّعوا امرَ صاحبکم صباحاً ومساعاً

نشانی از یار!

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام دوستان

قابل توجه دوستانی که علاقه دارند راجع به امام زمانشان بیشتر بدانند!

می توان منابع مربوط به امام زمان(ع) را به چهار دسته تقسیم کرد:

اول،منابعی است که در دوران پیش از سال ۲۶۰ و قبل از امامت حجت بن حسن تألیف شده‌است. در سده‌های اوّل تا سوم کتاب‌هایی در این باره نوشته شده‌است که چند اثر از آن ها در دست است. کتاب سلیم بن قیس هلالی (و. ۸۰ ق.) و الغیبه و الرجعه اثر فضل بن شاذان نیشابوری (و. ۲۶۰ ق.) از جمله منابع پیش از ولادت امام مهدی می باشند. در این دو اثر، از او به عنوان امام دوازدهم نام برده شده‌است

دوم، منابعی است که در بین سال‌های ۲۶۰ تا ۳۲۹ ق.، موسوم به غیبت صغری، تألیف شده‌است. مهمترین این منابع آثار المحاسن اثر احمد بن محمد بن خالد برقی (و. ۲۷۴ ق.) و بصائر الدرجات اثر محمد بن حسن بن فروخ صفار (و. ۲۹۰ ق.) و اثر ابوسهل نوبختی (و. ۳۱۱ ق.) (که از آثار نوبختی فقط بخش اندکی امروز در دست است) و اثر حدیثی شیخ کلینی (و. ۳۲۹ ق.) به نام اصول کافی که از ۴۰۰ اثر مکتوب قرن ۱ و ۲ و ۳ق. شیعه گرد آمده است. کلینی آثار دیگر نیز داشته است که امروز در دست نیست و اثر ابن قبه رازی که فقط بخش اندکی از اثر آن امروز در دست است.

سوم، منابعی است که در بین سال‌های ۳۲۹ (پایان دوره وکالت و سفارت) تا ۴۶۰ق. (وفات شیخ طوسی) تألیف شده‌است. در این دوره کتاب‌های متعددی در باره امام دوازدهم و غیبت وی توسّط شیعه نوشته شده‌است. از نخستین کتاب‌های این دوره الغیبه نعمانی است که حدود سال ۳۴۲ ق. یعنی سیزده سال پس از پایان دوره وکالت و سفارت نوشته شده‌است. شیخ مفید در کتاب الارشاد گفته ‌است «هر کس اخبار غیبت امام عصر(عجل‌الله‌ تعالی‌ فرجه‌الشریف) را می‌خواهد، به کتاب غیبت نعمانی رجوع کند که در این باب کتاب جامعی است.» از کتاب‌های اصلی این دوره می‌توان کمال الدین و تمام النعمه اثر شیخ صدوق (ابن بابویه) (۳۰۵ – ۳۸۱ ق.) الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد اثر شیخ مفید (۳۳۶ – ۴۱۳ ق.) و الغیبه اثر شیخ طوسی (۳۸۵- ۴۶۰ ق.) را می توان نام برد. در کتاب‌های سده‌های چهارم و پنجم به خصوص رجال نجاشی، رجال شیخ طوسی، الفهرست شیخ طوسی، از او نام برده شده‌است. به نوشته پاینده مهمترین منبع تاریخی این دوره کتاب مروج‌الذهب مسعودی (و. ۳۴۶ ق./۹۵۷ م.) است که نگارش آن از ۳۳۲ هجری آغاز شده است. او به تبیین شرایط تاریخی این دوره و وضعیت جامعه شیعه می پردازد. (مروج‌الذهب ترجمه ابوالقاسم پاینده ج ۱ : ۲ انتشارات علمی و فکری، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ ش)

چهارم، منابعی است که بعد از سال ۴۶۰ ق. تألیف شده‌است. نویسندگان این دوره عمدتاً مطالب کتاب‌های پیشین را در شکل های جدید نوشته‌اند. گاهی نیز به وقایع عصر خویش اشاره کرده و از افرادی یاد کرده اند که در زمان ایشان به حضور امام مهدی راه یافته است و از آن امام بهره برده است. از شخصیّت های برگزیده این دوره از چند تن باید یاد کرد: یکی از آنان سیّد علی بن طاووس حلّی (۵۸۹ – ۶۶۴ ق.) است. کتاب های ابن طاووس از امتیازات بسیاری برخوردار است. کتابشناس معاصر اتان گلبرک در اثر خود با نام کتابخانه ابن طاووس (که به فارسی ترجمه شده ) آثار وی را ستوده است. ابن طاووس از آثار کهن مدارک زیادی در باره امام مهدی (حجّت بن حسن) نقل کرده است. زیرا کتابخانه وی حاوی کتاب های کهن و منحصر به فرد بوده و از آن کتب مطالب زیادی را در آثار خود نقل کرده است. نیز خود وی از شخصیّت هایی است که با امام مهدی در ارتباط بوده و از اخبار داخلی ایشان اطّلاع داشته است. شخصیّت دیگر سیّد محمدمهدی طباطبایی ملقّب به بحر العلوم (۱۱۵۵- ۱۲۱۲ ق.) است. او نیز ماجراهای زیادی در ارتباط با امام مهدی نقل کرده است و خودش نیز به حضور آن امام بارها راه یافته است. آثار نگارش یافته در این دوره بالغ بر چند هزار اثر است که در کتابنامه های مهدویت فهرست شده است.

التماس دعا



| [ کلمات کلیدی ] : سیّد علی بن طاووس حلّی، شیخ مفید، اصول کافی، کتاب سلیم بن قیس هلالی
ن : محمد افتخاری
ت : ۱۳۸٤/٥/۱۱
 
 
 
محمد بن حسن عسکری (عج) آخرین امام از امامان دوازده گانه شیعیان است. در ١۵ شعبان سال ٢۵۵ هـ.ق در سامرا به دنیا آمد و تنها فرزند امام حسن عسکری (ع)، یازدهمین امام شعیان ما است. مادر آن حضرت نرجس (نرگس) است که گفته اند از نوادگان قیصر روم بوده است. «مهدی» حُجَت، قائم منتظر، خلف صالح، بقیه الله، صاحب زمان، ولی عصر و امام عصر از لقبهای آن حضرت است.